تبلیغات
▃ ▄ ▅ ▆ ▇ █ ▉ ▊ نی نی وبلاگ آموزشی نوزادان - مسئله دروغگویی كودكان

▃ ▄ ▅ ▆ ▇ █ ▉ ▊ نی نی وبلاگ آموزشی نوزادان

با سلام ... ▃ ▄ ▅ ▆ ▇ █ ▉ ▊ نی نی وبلاگ آموزشی نوزادان کانال تلگرام نی نی وبلاگ آموزشی نوزاد telegram.me/ehsanbaby.

 مسئله دروغگویی كودكان

( قسمت اول )

 

 مسئله دروغگویی كودكان

( قسمت اول )

 

یكی از نكات مهم تربیتی جلوگیری از دروغگویی كودكان است. این مسئله در اغلب خانواده ها مطرح است و پدران و مادران البته نه در دوران خردسالی كودك بلكه از حدود سن تمیز از آن شدیداً رنج می برند.

پایه گذاری این لغزش و خوی ناپسند از همان دوران كودكی است. در روزهای اول كه بنا به علل اجتماعی و احیاناً غریزی طفل دروغ می گوید و راه حیله در پیش می گیرد ، والدین با موضع تشویق و خنده و شعف از او استقبال می كنند . غافل از این كه همین امرموجب رشد و پرورش این حالت نابهنجار می شود.

 

تعـــــــریف دروغ

دروغ بیان سخن و مطلبی است كه مطابق با واقع و حقیقت نیست. معمولاً آن كس كه دروغ می گوید آگاهانه به تحریف حقیقت می پردازد و امری را تأیید می كند كه وجود خارجی ندارد. البته چنین امری همه گاه در باره كودكان صادق نیست. زیرا بعدها خواهیم دید كه بسیاری از كودكان خردسال و آنها كه در مرز سن تمیز هستند گاهی بین تخیل و واقعیت فرقی نمی گذارند  و سخنی می گویند كه به نظر ما دروغ است. دروغگوئی كودكان ممیز معمولاً  با زمینه سازی ها و تدابیری اندیشیده است و در آن نقشه كشی و حساب مطرح است و طفل  آن را به خاطر وصول به هدف و مقصدی مورد استفاده قرار می دهد .

 

صــــــورتهای دروغ

دروغ گاه به صورت تحریف حقیقت است و زمانی به صورت وارونه نشان دادن آن . گاه به صورت گزافه گویی است و گاه به گونه ی  بیان یك مسئله و زمانی به صورت سكوت در آن باره .  مثلاً به هنگامی كه درباره  كودكی نزد فرد بزرگسالی  تعریفی می شود و سخنی ذكر می گردد كه او واجد آن نبوده و درعین حال بدان گوش فرا داده  و در برابرش سكوت می كند به حقیقت ، او به نوعی مرتكب دروغ شده است . 

 

هـــــدف از دروغ

معمولاً هدف از دروغ گمراه كردن طرف مقابل و یا مشتبه كردن امری بر دیگری است تا در سایه آن به هدف و مقصدی كه مورد نظر است برسد . آن كس كه دروغ می گوید معمولاً قصد دارد  بر اثر آن به اغفال و فریب دیگران بپردازد و آنها را گول بزند ، آن چنان كه واقعیت ها را در نیابند و دست او را تا رسیدن به مقصد باز گذارند . این هدف یا اهداف ممكن است متعدد و گوناگون باشد . از جمله نجات از مجازات ، كسب منافع مورد نظر ، جلب نظر و عنایت دیگران كه  به نحوی در زندگی و سعادت او نقشی دارند . آدمی از طریق  دروغ گویی موفق می شود فردی را كه به گونه ای می تواند برایش خیر و سعادت بیافریند خام كرده و او را به خود مؤمن بسازد و به پیش رود .

 

دروغ نشانـــــــه چیست ؟

دروغ چه در كودك و چه در بزرگسال حاكی از وجود ناامنی و اغتشاش در درون است و نشان می دهد كه فرد  در وضعی نامطمئن و نا ایمن قرار دارد ؛ شخصیت  و موقعیت او در خطر است و تنها از راه  دروغ می تواند خود را ایمنی و رهایی ببخشد .

او ممكن است درمواردی دچار  احساس ضعف  یا حقارت باشد و این درد ، جان او را مورد صدمه قرارداده و آزارش دهد . به همین دلیل برای رهایی از آن و رسیدن  به تعادل و اعتدال ، این راه را انتخاب كند .

 

آثار دروغگـــــــوئی در فــــــــــرد

پریدگی رنگ ، ضربان شدید قلب ، خشك شدن دهان به گونه ای كه زبان به زحمت در دهان حركت می كند ، گرفتار شدن به لكنت ، آن چنان كه قادر به ادای سخن نیست . بیهوده گویی بدین معنی كه حرف های بی سرو ته می زند و پریشان می گوید ، عدم قدرت بر كنترل اعضاء ، نگاه های حیرت انگیز ، ‌پیدایش آثار شرم در چهره ....

البته این علائم در افرادی كه جدیداً دروغ را شروع كرده اند نمایان تر است و به تدریج كه فرد به دروغ عادت می كند ، این آثار در او از میان می رود ، آن چنان كه در مواردی حتی قادر می شود مظلوم نمایی كند و در عین دروغگویی بگرید و خود را محق معرفی كند و چند سوگند  دروغ  هم بخورد .

 

دروغ از دید شـــــــرع و اخــــــــلاق

در همه مذاهب وادیان و در همه مكاتب اخلاقی دروغ امری ناپسند و مذموم ذكر شده است . این امر در شرع مقدس اسلام بدان حد زشت و منكر شمرده شده است كه در قرآن كریم لعنت و نفرین خدا بر دروغگویان اعلام و ثبت گردیده است .

روایات اسلامی می گویند مؤمن را نمی توان مؤمن  خواند مگر آنگاه كه دروغ را رها كند ، چه به صورت جدی و چه به صورت شوخی ،  و یا در سخنی از معصوم آمده است كه شرور و مفاسد  در مخزنی و جایی جمع شده اند و كلید آن مخزن دروغ است .

 

خطـــــــــر و زیــــــــان دروغ

جنبه زیان بخشی و خطر آفرینی دروغ بسیار است كه به نظر ما مهمترین جنبه دروغگویی تبدیل  شخصیت حقیقی و واقعی  انسان  به شخصیت ساختگی و تصنعی است .آنكس كه دروغ می گوید در حقیقت می كوشد خود را از عالم واقع بیرون بكشاند و به جهان ساختگی و تصنع نزدیك سازد كه در آن صورت  به تدریج از صورت شخص به شیئی منقلب می شود .

دروغ اعتماد را از  میان برمی دارد ، آدمی را در بین جمع بیگانه  می سازد ، اوضاع و حركت جامعه را دچار  شك و تزلزل می نماید، در مواردی باعث پیدایش  درگیری و سوء تفاهم ها می شود در بین مردم بدبینی پدید می آورد. اصول و ضوابط  ادب و اخلاق را خدشه دار می سازد و خلاصه  ارزش و لذت زندگی را از بین می برد .

 

ضــــــــــرورت درمان

وظیفه مربیان این است كه به اصلاح و درمان  این عیب از طریق دادن آگاهی های لازم ، ارائه و عرضه ی محبت واخلاص خود در سعادتمندی او ، روشنگری  و پند و اندرز ، عرضه اعتماد و اطمینان به او ، بیان این نكته كه از او حمایت خواهند كرد و‌ ذكر مفاسد آن به خاطر ایجاد نفرت در درونش  نسبت به دروغ ، او را از این حالت نجات دهند .

از نظر اجتماعی هم فراموش نخواهیم كرد كه كودك امروز پدر یا مادر فردای اجتماع است . اگر اصلاح نشود هم سبب وارد آمدن  ضربه ای به اجتماع خواهد شد و هم آبروی اولیای خود را خواهد برد .

 

یادگیــــــــــری دروغ

به عقیده اكثریت  علمای اخلاق و روانشناسان ، دروغ دارای جنبه اجتماعی و یادگیری است گو این كه برخی از صاحبنظران  برای آن ، ریشه غریزی كه جلوه آن در حیوانات به صورت فریبكاری و استتار  وجود دارد را نیز ذكر كرده اند ، ولی تجربه روزانه  خلاف آن را ثابت می كند .

به عقیده ما كودك از خانواده و اجتماع  و از كسانی كه در اطرافش هستند دروغ را می آموزد . اصل در آفرینش او فطرت صدق است و او دروغ را از دیگران  یاد می گیرد . تحرك ذهن و فرزانگی طبیعی كودك خیلی زود او را با دروغی كه می بیند یا می شنود مأنوس خواهد ساخت. تماس های اجتماعی  و دیدن صور و اشكال دروغ از این و آن خود سبب ورزیدگی و كسب مهارت او در آن زمینه می شود و این خود هشداری  است برای والدین در جهت كنترل گفتار و رفتار خود و بر حذر داشتن كودك از معاشرین دروغگو و اجتماع آلوده و فاسد .

 

عــــــــوامل و انگیــــــــــــــزه های دروغ

۱- تــــــــــرس از مجازات :

طفل و حتی فرد بزرگسال  دروغ می گوید  از آن بابت كه از مجازات می ترسد و اگر راست بگوید از مكافات امری  كه مرتكب شده ایمنی ندارد . بررسی های علمی نشان می دهند كه  بیش از 70% دروغهای كودكان به این علت و دلیل است ، شما اطمینان  دهید او را تنبیه  نخواهید كرد تا به شما راست بگوید .

 

۲- احســـــــــاس فشــــــار :

كودك اصرار دارد امری را كه مرتكب شده از نظر شما  مخفی باشد و شما در ضمنِ سؤالات بسیار، به بازجویی او می پردازید . پیداست كه او برای حفظ شخصیت خودهمچنان به دفاع و انكار خواهد پرداخت . 

 

۳- ضعف و عجـــــــــــز :

 در مواردی دیده می شود كه والدین و مربیان تكالیف شاقی را بر فرزند تحمیل كرده اند و او قدرت انجام آن تكالیف را ندارد. بدین نظر به دروغ می گوید كه وقت ندارد ،‌ از این كار سر در نمی آورد و آن را بلد نیست ، خود را به ناخوشی میزند كه بیمارم  و ... .

این ضعف و عجز در مواردی می تواند به صورت عكس قضیه یعنی لاف زدن و گزافه گوئی در آید تا از  این طریق ضعف  خود را در انظار دیگران جبران و ترمیم نماید .

 

۴- حســـــــــــادت و رقــــــــابت : 

منشاء ‌برخی از دروغهای كودكان حسادت و یا رقابت است . او می بیند كه برادر  یا خواهر كوچكش با شیرین زبانی های خود نظر پدر و مادر را جلب كرده و محبت آنها را  به صورت انحصاری در گرو خود در آورده است . او از طریق رقابت كه  در حقیقت منشائی جز حسادت ندارد  می خواهد جای پایی برای خود ایجاد كند و چون قدرت انجام عمل و رقابت را ندارد تن به دروغ می دهد . زمانی هم دیده می شود كه طفل  خردسال  را اذیت كرده و به گریه اش می اندازد و بعد منكر قضیه می شود .

 

۵- جلب نظــــــــــــرها :

گاهی شما به عنوان پدر یا مادر  در میان جمعی از دوستان خود نشسته و سرگرم بحث و گفتگو هستید  و كودكی را كه در میان جمع شماست فراموش كرده و یا او را به حساب نمی آورید . ناگهان می بینید كه كودك با بیان مسئله ای كه واقعیت ندارد لب به سخن می گشاید  و امری را با زرق و برق  و با جلوه ای خاص بیان می كند ، تا توجه تان رابه سوی خود معطوف دارد .

 

۶- كسب منافـــــــــــع :

شما به فرزندتان اعلام می كنید كه اگر در ثلث سوم و در امتحانات آخر سال  بتواند رتبه اول  شود و یا در فلان درس فلان نمره را بیاورد برایش فلان اسباب بازی را كه بسیار مورد علاقه اوست تهیه  خواهید كرد . حال  وضع او را در نظر آورید كه به  فلان رتبه  و نمره دست پیدا نكرده است . ولی به آن اسباب بازی علاقه مند است . طبیعی است كه با گفتن دروغ و به كار گرفتن راه خطا و نادرستی بخواهد خود را به آن منفعت برساند .

 

۷- خودنمائــــــــــــی و غـــــــــــــرور :

آدمی برای اینكه در میان جمع خود را دستكم نگیرد و نشان دهد كه او هم كسی است به دروغ از شخصیت خود، از اهمیت خانواده و وضع خود صحبت می كند.

  

۸- پــــــــــوشاندن لغـــــــــــزش :

كودك نیز چون دیگران دارای حب ذات است. خودش را دوست دارد و شخصیت او در نزدش عزیز است. او ممكن است درمواردی دچار لغزش و خطا شده باشد و میداند كه در این امر مورد طعنه و سرزنش دیگران قرار خواهد گرفت و شخصیت او به خطر خواهد افتاد.به همین دلیل برای پوشاندن گناه و رهایی از خطر سرزنش و تمسخر تن به دروغ می دهد و آماده می گردد كه بر خلاف واقعیت حرف بزند. البته اگر او می دانست كه لغزش و خطای او بخشیده می شود تن به دروغ نمی داد .

 

۹- آرزو ، امیــــــــــد  :

دروغ كودك در مواردی می تواند نشان دهنده امید و آرزوی او در وصول به هدفی و مقصدی باشد. او آرزو دارد كه از فلان جوی بپرد و عبور كند پس همان آرزو را به صورت تحقق یافته آن مطرح می سازد  .

 

۱۰- انتقـــــــــــام گیــــــــــــــری :

در مواردی دروغگویی نوعی انتقام گیری است و او می خواهد با زحمت انداختن پدر و مادر كه آزارش رسانده اند، ‌با سوزاندن دلِ آنها كه روزی دل او را سوزانده اند  انتقام بگیرد. آنها معمولاً با گفتن دروغی پدر و مادر خود را مضطرب می سازند، ‌و حتی در مواردی سعی دارند آبروی آنها را ببرند. از آن بابت كه روزی آنها آبروی او را نزد دوستش برده اند. این گونه رفتار در كودكانی كه ظرفیت روحی مناسبی ندارند واغلب احساس مظلومیت و ضعف وحقارت می كنند بیشتر دیده می شود. آنها اعمال این روش را برای خود نوعی دفاع و مقابله می پندارند.

 

۱۱- بــــازی كــــــــــودكانه :

كودك است و بازی،‌ تمایل به لذت بازی او را وامی دارد كه در مواردی با دروغ های خود  دیگران را هم بازی دهد .

 

۱۲- تخیــــــــل كــــــودكانه :

این از مسائل مهم  و از نكات اساسی روانشناسی كودك است كه طفل در موارد بسیاری بین واقعیت و  تخیل  فرق نمی گذارد. چه بسیارند مسائلی كه او در ذهن آن را تخیّل و تصویر می كند و بعد همان را به عنوان یك واقعیت مطرح می سازد. این امر در كودكانی كه كمتر از پنج سال دارند به فراوانی دیده می شود  و والدین ناآگاه به جای تفهیم  كودك او را به باد مسخره و سرزنش می گیرند و متهمش می سازند كه دروغ گفته است. دروغ او به واقع دروغ نیست. نوعی تصور و خیال است و گاهی هم نتیجه داستان روز قبل مادر و یا رؤیای شب قبل اوست. به خصوص كه او از بیان واقع در رؤیا و تفاوت گذاری بین این دو عاجز است .

 

۱۳- ناشیگـــــــــــــری در تــــــــــربیت :

بررسی ها نشان داده اند والدینی كه توانسته اند محیط  خانه را محیطی پر از صدق و صفا سازند و ضوابط  اخلاقی را در خانه رعایت كرده و هشیار باشند فرزندانشان صادق و راستگو بار خواهند آمد.

 

۱۴- الگــــــــــــوی غلط :

چشم و گوش كودك  دریچه هایی از او به سوی جهان خارج هستند.  آنها نگاه می كنند شما چه می گویید و چه می كنید. شما ممكن است دائماً فرزندان خود را نصیحت كنید كه راست بگویند ولی عمل شما خلاف آن باشد. فراموش نكنید طفل آنچه را كه از شما دیده و شنیده است می آموزد یا در اجتماع امروز یا فردای خود آن را پیاده می كند. همه ی رفتار و گفتار شما سرمشق اوست و به او سرایت خواهد كرد .

 

۱۵- تشــــــــــویق غلط :

گاهی كودكی را می بینیم كه به علت شیرین زبانی  دوران خردسالی  دروغی را كه مثلاً از كسی یاد گرفته با زبان كودكانه اش در حضور پدر و مادر می گوید  و آنها بدون توجه به عواقب آن شروع به تشویق و بوسیدن او می كنند. طفل بی خبر از همه مسائل ، از این پذیرش شاد شده و به ادامه راهش خواهد پرداخت و روز بعد برای این كه محبت بیشتری ببیند دروغ بزرگتری را خواهد گفت و این امر به تدریج در او به صورت عادت در می آید .

 

۱۶- آزمــــــــــــودن والـــــــــدین :

گاهی كودكان دروغی را می گویند تا در سایه آن بتوانند پدر و مادر را آزمایش كرده و  موضع آنها را در برابر این امر دریابند. می دانید فرزندان ما به علت ناآگاهی و بی تجربگی در دنیایی از معماها و چراها قرار می گیرند و نمی دانند  در برابر آنها چه موضعی اتخاذ كنند.سخنی را به دروغ می گویند و منتظر می مانند كه عكس العمل  آنها را ببینند. اگر عكس العمل منفی  بود می گویند  شوخی كردم و دروغ بود ، اگر مثبت بود به ادامه آن راه می پردازند. براین اساس این دروغ برای كشف است نه مسئله ای دیگر .

عوامل و انگیزه های دیگری هم در این زمینه وجود دارد كه برای رعایت اختصار از ذكر آن خودداری می كنیم.

امكـــــــــــان اصلاح دروغگـــــویــــــــــــی

این كه آیا  امكان  اصلاح و درمان كودك دروغگو وجود دارد یانه ؟ پاسخ ، مثبت است. كودك در مرحله آغاز زندگی است و امكان  ایجاد هر گونه تحول و تغییری  در او وجود دارد و او بیش از هر سن دیگری نقش پذیر است.





طبقه بندی: دوران كودكی،
برچسب ها:مسئله دروغگویی كودكان،

[ دوشنبه 2 خرداد 1390 ] [ 04:59 ب.ظ ] [ ]

[ نظرات() ]


مجله اینترنتی دانستنی ها ، عکس عاشقانه جدید ، اس ام اس های عاشقانه